Tity de Vries schreef biografie over Sal Tas: “Ik had niet met hem samen moeten leven!”

 

Rond de Amsterdamse activist, politiek essayist en journalist Sal Tas (1905-1976) was het zelden stil. Bewonderd om zijn politieke voorspellingen en welsprekendheid, verguisd om de manier waarop hij zijn ongezouten zwart-witmeningen bracht: als een onuitstaanbare betweter. Historica Tity de Vries schreef met Een onwrikbaar geloof in zijn eigen gelijk een uitstekende biografie over een haast vergeten, maar ooit toonaangevend journalist van naoorlogs Nederland.

Tas maakte vooral naam in de jaren vijftig en zestig als verslaggever en reisredacteur van dagblad Het Parool. Vanuit zijn standplaats Parijs verruimde hij het blikveld van zijn lezers met reportages over ontwikkelingen in Frankrijk, Afrika, Amerika en Zuidoost-Azië. Met zijn journalistieke werk voor internationale periodieken als The New Leader fungeerde hij ook als diplomatiek bemiddelaar tussen Europa en Afrika en de anticommunistische linkse gemeenschap in de Verenigde Staten. Zelfs de CIA maakte gebruik van zijn diensten.

Sal Tas was een overtuigd sociaaldemocraat en voorvechter van de Westerse beschaving. Dat wil niet zeggen dat hij gedurende zijn leven altijd hetzelfde politieke standpunt innam. In de jaren dertig was hij radicaal links, na de oorlog ontwikkelde hij zich tot fel anticommunist, om in de jaren zeventig te worden beschouwd als 'rechts' criticaster en vertolker van 'de zwijgende meerderheid' bij de TROS.

Het leven van Sal Tas is dan ook te zien als personificatie van de uitersten van de turbulente twintigste eeuw. Met Jacques de Kadt doorzag hij al in de jaren dertig het gevaar van het nazisme. Nog voor de Koude Oorlog in de jaren vijftig ontstond, waarschuwde hij voor de gevolgen van het communisme. Eind jaren zestig wees hij op het naiëve karakter van hippiebewegingen als de Provo's.

Tas was ervan overtuigd een bijdrage te kunnen leveren aan een betere en menswaardigere wereld. De gedrevenheid en zichtbaarheid waarmee hij dat deed, en de tegenstrijdige reacties die dat bij zijn tijdgenoten opwekte, maken hem tot een markante figuur. Met deze biografie wordt eindelijk recht gedaan aan de politieke en journalistieke betekenis van zijn leven en werk.  

Luister in bovenstaande fragmenten naar het interview dat Henk Steenhuis met biografe Tity de Vries had. 

Opmerkingen staan uit.