Springvossen 25 november | Marien Schouten

Gast: Marien Schouten, beeldend kunstenaar

In deze aflevering gaat Robert van Altena in gesprek met Marien Schouten naar aanleiding van het verschijnen van zijn overzichtscatalogus Ground & Figure, Figure & Ground (JapSam Books). Marien Schouten ontwierp het boek zelf. Met teksten van Ernst van Alphen, Ulrich Look en Hans Janssen†.

Marien Schouten gebruikte ooit het raster als ordenende structuur binnen het schilderij. Dit stelde hem in staat om er -in zijn woorden-  ‘als het ware organische vormen om heen te draperen.’ Vervolgens haalde Schouten dit met potlood of houtskool getekende raster uit het schilderkunstig vlak. Het kreeg nu de vorm van metaalbeslag of een metalen traliewerk bevestigd aan het schilderij. Het kunstwerk werd een hybride object : het was tegelijk schilderij en reliëf / wandsculptuur. 

Marien Schouten doorbrak zo, op zijn eigen manier, de symbolische ruimte van het schilderij. De werking van dit gebaar moet hem verrast hebben, het daagde hem uit om een sterker begrip, een duidelijker beeld te krijgen van de mogelijkheden die dit gekozen pad hem bood. Dit deed Schouten door dezelfde gedachte die uit zijn werk was opgekomen nog scherper te articuleren. Juist in de heldere formulering wordt het kunstwerk vaak raadselachtig,  in de heldere formulering vindt het zijn poëtische werking. 

Juist in de heldere formulering wordt het kunstwerk vaak raadselachtig, in de heldere formulering vindt het zijn poëtische werking. 

En zo transformeerde het getekende raster,  uiteindelijk, geradicaliseerd,  in een onverbiddelijk stalen hekwerk. Dit uitbreken uit het schilderkunstig vlak zorgt ervoor dat niet alleen het schilderij maar uiteindelijk de gehele ruimte tot symbolische ruimte wordt. De beschouwer kijkt niet meer op een veilige afstand naar het werk, de beschouwer wordt voor even, staand in de symbolische ruimte, deel van het drama dat het kunstwerk is. (RvA)

(installatie) Marien Schouten, Gewonde leeuw, in 2013 bij Galerie Paul Andriesse, Amsterdam


Marien Schouten: “Die rasters had ik nodig omdat ik zo’n worsteling had met de figuur. Die figuur was heel ongrijpbaar en ik gebruik het raster als een soort ritme om daar organische vormen over heen te draperen als het ware, om daar een soort innerlijk ritme in te construeren. Die rasters begonnen heel dun met potlood of houtskool. En, ja, die dynamiek tussen de figuur en het raster vond ik steeds interessanter dus heb ik het raster steeds meer benadrukt. […] Je kunt het raster heel zacht maken, dat heeft zij [Agnes Martin, red.] dan gedaan, maar je kunt het ook overdrijven. Dat heb ik dan gedaan. De andere kant uit, om te kijken, hoe ver kun je gaan? Dus toen ik dat hek maakte de eerste keer, schrok ik enorm, van mezelf. Dus er stond ineens een hek in mijn atelier. Ik dacht, wat heb ik gedaan? Ik vond het bedreigend.” 

omslag Marien Schouten, Ground & Figure, Figure & Ground (JapSam Books, 2025)
p.222 + 223 in: Marien Schouten Ground & Figure, Figure & Ground met Large White Head on Ceramic Pedestal (2011 – 2013), geglazuurd keramiek, 320 x 210 x 110cm. Paleis van Justitie, Amsterdam

Marien Schouten was al twee keer eerder te gast bij Springvossen. In 2018 vertrok het gesprek vanuit Schoutens werk Groene kamer / Slang (Collectie De Pont); Springvossen 310 en in 2022 ging het gesprek over Arrival, een op dat moment nog onvoltooid schilderij waarmee Schouten terugkeert bij het motief van een schilderij dat hij bijna veertig jaar eerder maakte; Springvossen 453

Voor wie geïnteresserd is in architect en architectuur theoreticus Vincenzo Scamozzi (1548-1616) die even ter sprake komt in de uitzending : Springvossen 456 Over Vincenzo Scamozzi.


Foto bovenaan: Marien Schouten, Gewonde Leeuw (1989), olieverf en houtskool op doek, 130 X 177 cm.


<< vorige aflevering: Mariken Wessels

<<  programma-overzicht november

>> volgende aflevering: Jerry Zeniuk

>>  programma-overzicht december

<>  alle afleveringen

Op Spotify & Soundcloud is een speellijst te vinden met een ruime selectie van de afleveringen van Springvossen. Springvossen is ook te beluisteren op Apple Podcasts en op Salto Amsterdam.


EINDREDACTIE: ROBERT VAN ALTENA 

CONTACT: SPRINGVOSSEN[at]GMAIL.COM

INSTAGRAM / PIXELFED / BLUESKY


MUZIEK

Opening: Anton Webern, Variationen, Op.27, II. Sehr schnell (1936) door Michuko Uchida – piano . Album: Schoenberg – Berg – Webern. Michuko Uchida en het Cleveland Orchestra o.l.v. Pierre Boulez (2000, Philips)

Slot: Thelonious Monk, Raise Four met Thelonious Monk – piano, Charlie Rouse – tenor saxophone, Larry Gales – bass, Ben Riley – drums. Album: Thelonious Monk, Underground (1968, Columbia Records)


Onze programma's

Zelf radio maken?

AmsterdamFM wordt gemaakt door vrijwilligers. Wil je ook radio maken?